|
|
| PEM4027 | Yaya Mekanları | 2+0+0 | AKTS:4 | | Yıl / Yarıyıl | Güz Dönemi | | Ders Duzeyi | Lisans | | Yazılım Şekli | Seçmeli | | Bölümü | PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ | | Ön Koşul | Yok | | Eğitim Sistemi | Yüz yüze | | Dersin Süresi | 14 hafta - haftada 2 saat teorik | | Öğretim Üyesi | Dr. Öğr. Üyesi Aysel YAVUZ | | Diğer Öğretim Üyesi | | | Öğretim Dili | Türkçe | | Staj | Yok | | | | Dersin Amacı: | | Dersin amacı; kamusal alan tasarımlarında kavramsal yaklaşımları kavratmak, kamusal alan kullanım biçimlerini analiz edebilme becerisi kazandırmak ve mekânsal kullanım kalitesini artırmaya yönelik olarak kent?insan ilişkisini bütüncül bir çerçevede ele almaktır. Bu doğrultuda, yaya mekânlarının planlanması ve tasarımına ilişkin hedef ve eylemlerin tartışılması amaçlanmaktadır.
|
| Öğrenim Kazanımları | PÖKK | ÖY | | Bu dersi başarı ile tamamlayan öğrenciler : | | | | ÖK - 1 : | Yaya mekanlarının temel kavramlarını ve kuramsal altyapısını açıklar. | 1 - 2 | 1, | | ÖK - 2 : | Yürünebilirlik, erişilebilirlik ve güvenlik kriterlerini değerlendirir. | 1 - 2 | 1,6, | | ÖK - 3 : | Yaya davranışlarını ve mekânsal kullanım biçimlerini analiz eder. | 1 - 2 | 1,6, | | ÖK - 4 : | Yaya odaklı kentsel mekanlar için tasarım önerileri geliştirir. | 1 - 2 | 1,6, | | PÖKK :Program öğrenim kazanımlarına katkı, ÖY : Ölçme ve değerlendirme yöntemi (1: Yazılı Sınav, 2: Sözlü Sınav, 3: Ev Ödevi, 4: Laboratuvar Çalışması/Sınavı, 5: Seminer / Sunum, 6: Dönem Ödevi / Proje),ÖK : Öğrenim Kazanımı | | |
| Bu ders kapsamında; yaya mekânlarında insan-çevre etkileşimi, kamusal kullanımlı yaya mekânlarının özellikleri ve bu mekânların kent ile kurduğu ilişkiler ele alınmaktadır. Kamusal alanların sosyal, ekonomik, kültürel ve mekânsal boyutları çok yönlü olarak incelenmekte; yayalaştırma politikaları ve tarihsel gelişimi değerlendirilmektedir. Ders sürecinde, yaya-taşıt ilişkileri ile birlikte ana yaya aksları, meydanlar, sokaklar, kıyı alanları ve yeşil alanlar gibi farklı yaya mekânı türleri analiz edilmektedir.
Ayrıca, tema parkları ve eğlence parkları bağlamında deneyimsel yaya mekânları ele alınmakta; kullanıcı deneyimi, mekânsal kurgu ve aktivite çeşitliliği üzerinden değerlendirmeler yapılmaktadır. Bunun yanı sıra sosyo-ekolojik yaklaşımlar çerçevesinde sürdürülebilir ve kullanıcı odaklı tasarım ilkeleri tartışılmaktadır. Yaya mekânlarında karşılaşılan mekânsal, sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlara yönelik çözüm yaklaşımları geliştirilmekte ve bu doğrultuda yaya mekânlarının planlanması, tasarımı ve düzenlenmesine ilişkin temel ilkeler ve kriterler ortaya konulmaktadır.
|
| |
| Haftalık Detaylı Ders Planı | | Hafta | Detaylı İçerik | Önerilen Kaynak | | Hafta 1 | Dersin kapsamı, içeriği, haftalık programı, ölçme ve değerlendirme yöntemi, dersin öğrenim kazanımları ve kaynaklar hakkında bilgilendirme | | | Hafta 2 | Temel kavramlar ve kuramsal altyapı | | | Hafta 3 | Yaya mekanlarının önemi ve kentteki rolü | | | Hafta 4 | Yaya davranışı ve mekânsal deneyim | | | Hafta 5 | Yürünebilirlik ve değerlendirme kriterleri | | | Hafta 6 | Mekânsal türler ve tasarım ilkeleri | | | Hafta 7 | Yaya Mekanı Türleri I: Meydanlar, sokaklar, yaya yolları
| | | Hafta 8 | Yaya Mekanı Türleri II: Kıyı alanları, alışveriş alanları, kamusal odak noktaları, Parklar, cep parkları | | | Hafta 9 | I. Arasınav | | | Hafta 10 | Yaya mekanlarında tasarım ilkeleri: Güvenlik, erişilebilirlik, konfor, okunabilirlik ve mekânsal kimlik | | | Hafta 11 | Yaya Odaklı Kentsel Tasarım Yaklaşımları: Yeşil şehirler ve sürdürülebilirlik | | | Hafta 12 | Yaya mekanları ve sosyo-ekolojik yaklaşımlar: Peyzaj şehirciliği, Ekolojik tasarım, Doğa temelli çözümler, Döngüsel kent yaklaşımı | | | Hafta 13 | Tasarımda güncel yaklaşımlar: İşlevsellik, esneklik, adaptasyon, katılımcı tasarım, sosyal kapsayıcılık, ekolojik süreklilik | | | Hafta 14 | Tema parkları: kavram, gelişim ve işlevler | | | Hafta 15 | Eğlence parkları ve deneyimsel yaya mekanları: Eğlence, deneyim ve mekânsal kurgu | | | Hafta 16 | Final sınavı | | | |
| 1 | Yavuz Aysel(2009). Kentsel Yaya Alışveriş Sokaklarında Geçirgenlik Kavramının İrdelenmesi: Doğu Karadeniz Kentleri Örneği. Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Trabzon. | | | 2 | Carmona Matthew, Heath Tim, Oc Taner, Tiesdell Steve (2010). Public Places Urban Spaces. Oxford: Elsevier. | | | 3 | Carr Stephen, Francis Mark (1992). Public Space. New York: Cambridge University Press | | | 4 | Gehl Jan (1987). Life Between Buildings: Using Public Space. New York: Van Nostrand Reinhold. | | | |
| 1 | Bentley Ian (1993). Responsive Environments: A Manual for Designers. London: Butterworth Architecture. | | | 2 | Cowan Robert (2000). Urban Design Guidance. London: Thomas Telford. | | | 3 | Cullen Gordon(1961). Townscape. London: Architectural Press. | | | 4 | Jacobs Jane (1993). Great Streets. Cambridge, MA: MIT Press. | | | 5 | Helen Woolley (2003). Urban Open Space. London: Spon Press. | | | |
| Ölçme Yöntemi | | Yöntem | Hafta | Tarih | Süre (Saat) | Katkı (%) | | Arasınav | 9 | 18.11.2025 | 1 | 50 | | Yıl içi çalışma | 14 | | 2 | | | Kısa sınav | 0 | | | | | Laboratuar sınavı | 0 | | | | | Proje | 0 | | | | | Uygulama | 0 | | | | | Klinik Uygulama | 0 | | | | | Sözlü sınav | 0 | | | | | Sunum | 0 | | | | | Ödev | 2 | 11.12.2025
.18.12.2026 | 5
5 | | | Dönem sonu sınavı | 16 | 28.01.2026 | 1 | 50 | | |
| Öğrenci Çalışma Yükü | | İşlem adı | Haftalık süre (saat) | Hafta sayısı | Dönem toplamı | | Yüz yüze eğitim | 2 | 14 | 28 | | Sınıf dışı çalışma | 1 | 5 | 5 | | Arasınav için hazırlık | 8 | 2 | 16 | | Arasınav | 2 | 2 | 4 | | Uygulama | 1 | 1 | 1 | | Ödev | 6 | 6 | 36 | | Dönem sonu sınavı için hazırlık | 4 | 2 | 8 | | Dönem sonu sınavı | 2 | 1 | 2 | | Toplam Çalışma Yükü | | | 100 |
|