|
|
| TRHL5034 | Selçuklular ve İslâmiyet | 3+0+0 | AKTS:7.5 | | Yıl / Yarıyıl | Bahar Dönemi | | Ders Duzeyi | Yüksek Lisans(Tezli) | | Yazılım Şekli | Seçmeli | | Bölümü | TARİH ANABİLİM DALI | | Ön Koşul | Yok | | Eğitim Sistemi | Yüz yüze | | Dersin Süresi | 14 hafta - haftada 3 saat teorik | | Öğretim Üyesi | Dr. Öğr. Üyesi Eyyüp YILMAZ | | Diğer Öğretim Üyesi | Dr. Öğr. Üyesi Banu ÇETİN ÜNAL | | Öğretim Dili | Türkçe | | Staj | Yok | | | | Dersin Amacı: | | Dersin amacı, Selçuklu Devleti?nin dinî siyasetine yön veren temel unsurları incelemektir. Bu kapsamda ders; devletin Sünnîliği destekleyen politikalarını, Şiî yapılara karşı geliştirdiği tutum ve uygulamaları, Bâtınîlik hareketine karşı yürüttüğü mücadele stratejilerini ve tasavvufî gruplarla kurduğu ilişkileri ele alır. Öğrencilerin, Selçuklu din politikasının düşünsel temellerini, kurumsal düzenlemelerini ve toplumsal etkilerini karşılaştırmalı bir bakış açısıyla değerlendirebilme becerisi kazanmaları amaçlanmaktadır. |
| Öğrenim Kazanımları | PÖKK | ÖY | | Bu dersi başarı ile tamamlayan öğrenciler : | | | | ÖK - 1 : | Selçuklu din politikasının temel kavram ve yaklaşımlarını açıklayabilir.
| 1 - 2 - 3 - 4 - 5 | 1, | | ÖK - 2 : | Siyasî otorite-din ilişkisini Selçuklu örneği üzerinden yorumlayabilir.
| | 1, | | ÖK - 3 : | Ortodoks ve heterodoks hareketleri değerlendirebilir.
| | 1, | | PÖKK :Program öğrenim kazanımlarına katkı, ÖY : Ölçme ve değerlendirme yöntemi (1: Yazılı Sınav, 2: Sözlü Sınav, 3: Ev Ödevi, 4: Laboratuvar Çalışması/Sınavı, 5: Seminer / Sunum, 6: Dönem Ödevi / Proje),ÖK : Öğrenim Kazanımı | | |
| Ders, Selçuklu Devleti?nin dinî siyasetine yön veren temel kavram ve yaklaşımları ele alarak siyasal otorite-din ilişkisinin tarihsel arka planını analiz etmeyi amaçlar. Bu çerçevede Sünnîleştirme politikalarının oluşum süreci, Bâtınîlik ve İsmâiliyye gibi heterodoks hareketlere karşı geliştirilen stratejiler, medrese, kadılık, şeyhülislâmlık ve vakıf teşkilatı gibi dinî kurumların kurumsallaşması ayrıntılı biçimde incelenir. Ayrıca tasavvufî hareketlerin Selçuklu toplumundaki sosyal konumu ile devletle kurdukları ilişkiler değerlendirilir. Ders boyunca öğrencilerden, Selçuklu dönemine ait dinî siyasetin hem düşünsel hem de kurumsal boyutlarını anlamaları ve bu politikaların tarih yazımındaki yansımalarını birincil ve ikincil kaynaklar ışığında yorumlamaları beklenir. |
| |
| Haftalık Detaylı Ders Planı | | Hafta | Detaylı İçerik | Önerilen Kaynak | | Hafta 1 | Giriş, Kavramlar ve Teorik Çerçeve | | | Hafta 2 | Selçukluların Kökeni ve İslâm Dünyasına Girişi
| | | Hafta 3 | Tuğrul Bey Dönemi: Halife-Sultan İlişkisi
| | | Hafta 4 | Siyasetnâme Geleneği ve Nizâmülmülk
| | | Hafta 5 | Medreseleşme: Nizâmiye Medreseleri
| | | Hafta 6 | Selçukluların Sünnîleştirme Politikası
| | | Hafta 7 | Selçuklular ve Bâtınîlik / İsmâiliyye
| | | Hafta 8 | Selçuklularda Dinî Zümreler: Ulema, Fukaha, Müderrisler | | | Hafta 9 | Ara Sınav | | | Hafta 10 | Selçukluların Tasavvuf Politikası
| | | Hafta 11 | Selçuklular ve Türkmen Zümreleri
| | | Hafta 12 | Yarıyıl Çalışması | | | Hafta 13 | Babâîler İsyanı ve Dinî-Toplumsal Yansımaları | | | Hafta 14 | Moğol Hâkimiyeti Altında Dinî Siyaset
| | | Hafta 15 | Selçuklu Tarihyazımı ve Dinî Siyasetin Temsili | | | Hafta 16 | Final Sınavı | | | |
| 1 | Osman Turan (2014), Selçuklular Zamanında Türkiye (Siyasî Tarih Alp Arslan?dan Osman Gâzi?ye 1071-1318), Ötüken Neşriyat, İstanbul. | | | |
| 1 | Osman Turan (2012), Selçuklular ve İslâmiyet, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
| | | 2 | Osman Turan (2013), Selçuklular Tarihi ve Türk-İslam Medeniyeti, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
| | | 3 | Claude Cahen (2014), Osmanlılardan Önce Anadolu, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul. | | | |
| Ölçme Yöntemi | | Yöntem | Hafta | Tarih | Süre (Saat) | Katkı (%) | | Arasınav | 9 | 2026 | 1 | 30 | | Yıl içi çalışma | 12 | 2026 | 1 | 20 | | Dönem sonu sınavı | 16 | 2026 | 2 | 50 | | |
| Öğrenci Çalışma Yükü | | İşlem adı | Haftalık süre (saat) | Hafta sayısı | Dönem toplamı | | Yüz yüze eğitim | 3 | 14 | 42 | | Sınıf dışı çalışma | 8 | 14 | 112 | | Arasınav için hazırlık | 9 | 2 | 18 | | Arasınav | 2 | 1 | 2 | | Kısa sınav | 8 | 2 | 16 | | Dönem sonu sınavı için hazırlık | 7 | 1 | 7 | | Dönem sonu sınavı | 3 | 1 | 3 | | Toplam Çalışma Yükü | | | 200 |
|