|
|
| ELL2000 | İleri Çeviri (T-İ) | 2+0+0 | AKTS:4 | | Yıl / Yarıyıl | Bahar Dönemi | | Ders Duzeyi | Lisans | | Yazılım Şekli | Zorunlu | | Bölümü | BATI DİLLERİ ve EDEBİYATI BÖLÜMÜ | | Ön Koşul | Yok | | Eğitim Sistemi | Yüz yüze | | Dersin Süresi | 14 hafta - haftada 2 saat teorik | | Öğretim Üyesi | Dr. Öğr. Üyesi Muhammed BAYDERE | | Diğer Öğretim Üyesi | | | Öğretim Dili | İngilizce | | Staj | Yok | | | | Dersin Amacı: | | Bu dersin amacı, öğrencilerin Türkçe-İngilizce dil çiftinde çeviri yaparken karşılaşabilecekleri yapısal ve kültürel farklılıklar konusunda farkındalık kazanmalarını sağlamaktır. Teknolojik araçların ve yapay zeka destekli yöntemlerin çeviri sürecine entegrasyonunun sağlanması hedeflenir. Ayrıca, öğrencilerin erek odaklı yaklaşımlarla çeviri problemlerine çözüm üretmeleri, yaptıkları tercihleri kuramsal çerçevede açıklayabilmeleri ve işbirlikli çalışma becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. |
| Öğrenim Kazanımları | PÖKK | ÖY | | Bu dersi başarı ile tamamlayan öğrenciler : | | | | ÖK - 1 : | Kaynak metindeki farklı söylem biçimlerini ve üslup özelliklerini analiz ederek erek dile uygun çeviri stratejileri geliştirebilirler. | 1 - 11 | 1, | | ÖK - 2 : | Çeviri sürecinde teknolojik araçları ve yapay zeka uygulamalarını yardımcı bir unsur olarak kullanabilirler. | 11 | 1, | | ÖK - 3 : | Makine çevirisi çıktılarını doğruluk ve akıcılık açısından inceleyerek gerekli düzenlemeleri yapabilirler. | 11 | 1, | | ÖK - 4 : | Ürettikleri çeviri metinlerinde belirli yazım ve stil kurallarını uygulayabilirler. | 11 | 1, | | ÖK - 5 : | Çeviri kararlarını ve stratejilerini işlevsel bir bakış açısıyla değerlendirebilir ve açıklayabilirler. | 11 | 1, | | PÖKK :Program öğrenim kazanımlarına katkı, ÖY : Ölçme ve değerlendirme yöntemi (1: Yazılı Sınav, 2: Sözlü Sınav, 3: Ev Ödevi, 4: Laboratuvar Çalışması/Sınavı, 5: Seminer / Sunum, 6: Dönem Ödevi / Proje),ÖK : Öğrenim Kazanımı | | |
| Bu ders, İleri Çeviri-I dersinde edinilen temel kazanımların devamı niteliğinde olup, Türkçe kaynak metinlerin İngilizceye çeviri sürecine odaklanmaktadır. Ders kapsamında, çeviri edincinin teknoloji ve yapay zeka uygulamalarıyla desteklenmesi ele alınır. Farklı alanlara özgü dil kullanımlarının, kültürel ögelerin ve söylem biçimlerinin erek dilde nasıl karşılanacağı üzerinde durulur. Çeviri süreci, sadece dilsel bir aktarım olarak değil, teknoloji-insan işbirliğini içeren bütüncül bir süreç olarak işlenir. Öğrencilerin sorumlu çeviri kararlarını gerekçelendirmeleri, makine çevirisi çıktılarını düzenlemeleri ve üretilen metinlerin işlevselliğini sorgulamaları beklenir. |
| |
| Haftalık Detaylı Ders Planı | | Hafta | Detaylı İçerik | Önerilen Kaynak | | Hafta 1 | Giriş:
- Ders tanıtımı, beklentiler, sorumluluklar, değerlendirme
| | | Hafta 2 | Çeviride Teknoloji ve Dönüşüm:
- Çeviri teknolojilerindeki güncel gelişmelerin ve insan-yapay zeka etkileşiminin ele alınması
- Çevirmenin değişen rolü üzerine değerlendirmeler yapılması
| | | Hafta 3 | Söylem Analizi ve Çeviri:
- Metinlerdeki örtük anlamların, retorik araçların ve üslup özelliklerinin incelenmesi
- Kaynak dildeki söylemin erek dile aktarımında karşılaşılan sorunların irdelenmesi
- Örnek uygulama
| | | Hafta 4 | Resmi Dil ve Üslup Çalışmaları:
- Resmiyet derecesi yüksek metinlerin çevirisi üzerine çalışmalar yapılması
- Kurumsal dilin ve terminolojinin kullanımının örneklendirilmesi
- Örnek uygulama
| | | Hafta 5 | Bilgi Odaklı İçeriklerin Çevirisi:
- Nesnel bilgi aktarımı amaçlayan içeriklerin çeviri stratejilerinin belirlenmesi
- Bağlamın doğru kurulması ve anlamın netleştirilmesi üzerine uygulamalar yapılması
- Örnek uygulama
| | | Hafta 6 | Çeviri Eleştirisi ve Değerlendirme:
- Mevcut çeviri örnekleri üzerinden karşılaştırmalı incelemeler yapılması
- Çeviri kararlarının neden-sonuç ilişkisi içinde tartışılması
- Örnek uygulama
| | | Hafta 7 | Özelleşmiş Dil Yapıları:
- Belirli alanlara özgü terminoloji ve kalıp ifadelerin araştırılması
- Örnek uygulama
| | | Hafta 8 | Yazım Kuralları ve Stil Kılavuzları:
- Uluslararası kabul görmüş stil kılavuzlarının ve yazım kurallarının incelenmesi
- Metin tutarlılığının sağlanmasına yönelik tekniklerin gösterilmesi
- Örnek uygulama
| | | Hafta 9 | Ara Sınav | | | Hafta 10 | Çeviri Odaklı Metin Çözümleme:
- Çeviri öncesi hazırlık aşamasında metin çözümleme yöntemlerinin uygulanması
- Yapay zeka araçlarına yönelik doğru komut (prompt) oluşturma tekniklerinin denenmesi
- Örnek uygulama
| | | Hafta 11 | Makine Çevirisi ve Son Düzenleme (Post-Editing):
- Makine çevirisi çıktılarının insan müdahalesiyle iyileştirilmesi sürecinin (post-editing) uygulanması
- Hata türlerinin ve düzeltme stratejilerinin ele alınması
- Örnek uygulama
| | | Hafta 12 | İşlevsel Yaklaşım ve Skopos:
- Metnin amacına ve hitap ettiği kitleye göre farklı çeviri stratejilerinin geliştirildiği ileri seviye çeviri uygulamaları
- İşlevsellik ilkesinin çeviri kararlarına etkisinin tartışılması
- Örnek uygulama
| | | Hafta 13 | İşbirlikli Çalışma ve Süreç Yönetimi - I:
- Grup çalışmaları yoluyla çeviri süreçlerinin yönetilmesi
- Örnek uygulama
| | | Hafta 14 | İşbirlikli Çalışma ve Süreç Yönetimi - II:
- Grup çalışmaları yoluyla çeviri süreçlerinin yönetilmesi
- Örnek uygulama
| | | Hafta 15 | Genel Tekrar:
- Dönem konularının genel hatlarıyla özetlenmesi ve edinilen becerilerin gözden geçirilmesi
| | | Hafta 16 | Final Sınavı | | | |
| 1 | Nord, C. 1991; Text Analysis in Translation: Theory, Methodology, and Didactic Application of a Model for Translation-Oriented Text Analysis. Rodopi, Amsterdam. | | | 2 | Munday, J. 2022; Introducing Translation Studies. Theories and Applications, Routledge, Londra. | | | |
| 1 | Bengi-Öner, I. 1990; A Re-evaluation of the Concept of Equivalence in the Literary Translations of Ahmed Midhat Efendi: A Linguistic Perspective. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi. | | | 2 | Shuttleworth, M. ve Cowie, M. 1997; Dictionary of Translation Studies. Routledge, Londra. | | | 3 | Toury, G. 1995; Descriptive Translation Studies and Beyond. John Benjamins, Amsterdam. | | | |
| Ölçme Yöntemi | | Yöntem | Hafta | Tarih | Süre (Saat) | Katkı (%) | | Arasınav | 9 | | 2 | 50 | | Dönem sonu sınavı | 16 | | 2 | 50 | | |
| Öğrenci Çalışma Yükü | | İşlem adı | Haftalık süre (saat) | Hafta sayısı | Dönem toplamı | | Yüz yüze eğitim | 2 | 14 | 28 | | Sınıf dışı çalışma | 4 | 14 | 56 | | Arasınav için hazırlık | 2 | 7 | 14 | | Arasınav | 2 | 1 | 2 | | Dönem sonu sınavı için hazırlık | 3 | 6 | 18 | | Dönem sonu sınavı | 2 | 1 | 2 | | Toplam Çalışma Yükü | | | 120 |
|