|
|
| KIM2025 | Laboratuvar Yönetimi ve Güvenliği | 2+0+0 | AKTS:3 | | Yıl / Yarıyıl | Güz Dönemi | | Ders Duzeyi | Lisans | | Yazılım Şekli | Zorunlu | | Bölümü | KİMYA BÖLÜMÜ | | Ön Koşul | Yok | | Eğitim Sistemi | Yüz yüze | | Dersin Süresi | 14 hafta - haftada 2 saat teorik | | Öğretim Üyesi | Prof. Dr. Ahmet DEMİRBAŞ | | Diğer Öğretim Üyesi | Prof. Dr. Neslihan DEMİRBAŞ, Prof. Dr. Yasemin ÜNVER, Prof. Dr. Olcay BEKİRCAN, Prof. Dr. Nuran KAHRİMAN ve Doç. Dr. Nuri YILDIRIM | | Öğretim Dili | Türkçe | | Staj | Yok | | | | Dersin Amacı: | | Laboratuar yönetim sistemlerini tanıtmak ve kimya laboratuar sorumlusu olarak görev yapabilme yeteneğini kazandırmak. Laboratuarda güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için gerekli bilgi ve becerileri Araç ve gereçleri tanıtıp, teknikleri güvenli bir şekilde uygulayabilmelerini sağlamaktır. |
| Öğrenim Kazanımları | PÖKK | ÖY | | Bu dersi başarı ile tamamlayan öğrenciler : | | | | ÖK - 1 : | Laboratuardaki güvenlik önlemlerini, kimyasal maddelerin etiket ve sınıflarını öğrenecek. | 3 - 6 - 7 | 1, | | ÖK - 2 : | Kimyasal maddelerin sağlık, yangın, patlama ve çevresel risklerini öğrenip gerekli tedbirleri alabilecek. | | 1, | | ÖK - 3 : | Laboratuar yönetiminin teknik ve insan kaynakları (yönetimsel) gerekliliklerini listeler. | | 1, | | ÖK - 4 : | Laboratuar için ISO 17025 standardını dokümantasyon gerekliliklerini tanımlar. | | 1, | | ÖK - 5 : | Laboratuar için ISO 17025 standardını dokümantasyon gerekliliklerini tanımlar. | | 1, | | ÖK - 6 : | Örnekleme, analitik test metotlarının validasyonu, analiz ve kontrol prosedür ve tekniklerini belirler. Ölçüm belirsizliğinin yapısını ve sonuçlara nasıl yansıtılacağını ifade eder. | | 1, | | ÖK - 7 : | Ölçüm ekipmanları, kalibrasyonları, testlerin izlenebilirliği, yeterlilik testleri için yapılan düzenlemeleri kavrar.
| | | | ÖK - 8 : | Kalite, sağlık, güvenlik ve çevre dâhil laboratuar bütünleşik yönetim sisteminin gerekliliklerini sağlar. | | 1, | | ÖK - 9 : | Laboratuvar değerlendirme ve akreditasyon sürecini açıklar. | | 1, | | PÖKK :Program öğrenim kazanımlarına katkı, ÖY : Ölçme ve değerlendirme yöntemi (1: Yazılı Sınav, 2: Sözlü Sınav, 3: Ev Ödevi, 4: Laboratuvar Çalışması/Sınavı, 5: Seminer / Sunum, 6: Dönem Ödevi / Proje),ÖK : Öğrenim Kazanımı | | |
| Laboratuvar yönetimi temel kavramları, Laboratuvar yönetim sistemlerinin dokümantasyonu, insan kaynakları yönetimi, teknik yönetim, kalite kontrol, laboratuvar kayıt ve raporları, GLP, ISO 17025 standardı, sistem geliştirme, uygunluk değerlendirme süreçleri, akreditasyonKimya laboratuarında güvenliğin önemi, zehirli maddeler, kimyasal maddelerin sağlık, yangın, patlama ve çevresel riskleri, korunma yöntemleri. |
| |
| Haftalık Detaylı Ders Planı | | Hafta | Detaylı İçerik | Önerilen Kaynak | | Hafta 1 | Kimya laboratuarında güvenliğin önemi, Kimyasal maddelerin sınıflandırılması, etiketleme | | | Hafta 2 | Genel laboratuar kuralları | | | Hafta 3 | Kimyasal maddelerin vücuda giriş yolları, zehirli maddeler ve korunma yöntemleri | | | Hafta 4 | Kimyasal maddelerin sağlık, yangın, çevresel ve patlama riskleri | | | Hafta 5 | Malzeme güvenlik bilgi formları (Material safety data sheet (MSDS), Kimyasal maddelerin taşınması, depolanması ve kullanılması | | | Hafta 6 | Kimyasallar için tehlike uyarı işaretleri ve açıklamaları | | | Hafta 7 | Kimyasal kodlama sistemları | | | Hafta 8 | Laboratuar yönetim kavramı (Yönetim sistemi standartları, laboratuar kalite sistemleri). Dökümantasyon (Laboratuar sistemlerinin dökümantasyonu, laboratuvar dökümanı hazırlama, doküman kontrol) | | | Hafta 9 | Ara sınav | | | Hafta 10 | İnsan Yönetimi-I (Personel politikaları, sorumluluklar ve yetkiler, personel eğitimi, yetkinlikler, iş tanımları, kayıtlar). İnsan Yönetimi-II (Müşteri yönetimi, tedarikçiler, taşeron laboratuvarlar) | | | Hafta 11 | Teknik Yönetim-I (Örnek yönetimi), Teknik Yönetim-II (Test ve kalibrasyon yöntemleri, SOP, metot validasyonu). Teknik Yönetim-III (Araç-gereç yönetimi, metroloji ve izlenebilirlik, ölçüm belirsizliği). Teknik Yönetim-III (Araç-gereç yönetimi, metroloji ve izlenebilirlik, ölçüm belirsizliği) | | | Hafta 12 | Kalite kontrol (Kalite kontrol teknikleri, istatistik), Laboratuvar kayıtları ve raporlar | | | Hafta 13 | İyi laboratuvar uygulaması (GLP gereklilikleri, 17025 ile mukayesesi, GLP süreç haritası, GLP sisteminin kritik elemanları) | | | Hafta 14 | Bütünleşik yönetim sistemi (ISO 17025, ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001, ISO 22000, ISO 15189) | | | Hafta 15 | Teknik altyapı ve uygunluk değerlendirmesi, laboratuar akreditasyon süreçleri, laboratuar uygunluk değerlendirme süreçleri | | | Hafta 16 | Donem sonu sınavı | | | |
| 1 | Yurtsever, M. 2013. ; 17025; Laboratuar Akreditasyonu, Seçkin Yayıncılık, Ankara | | | 2 | Tuğsavul, H.C. 2011.; Kimyasal Risk Etmenleri, Akademi Kitaplar, İstanbul | | | 3 | Pavia, L.D., LampmanG.M., and Kriz S.G., 1982.; Organic Laboratuar Techniques, Western Washington University, Belligham, Washington | | | |
| Ölçme Yöntemi | | Yöntem | Hafta | Tarih | Süre (Saat) | Katkı (%) | | | | | | | | |
| Öğrenci Çalışma Yükü | | İşlem adı | Haftalık süre (saat) | Hafta sayısı | Dönem toplamı | | Yüz yüze eğitim | 2 | 14 | 28 | | Sınıf dışı çalışma | 2 | 14 | 28 | | Arasınav için hazırlık | 2 | 9 | 18 | | Arasınav | 1 | 1 | 1 | | Dönem sonu sınavı için hazırlık | 3 | 10 | 30 | | Dönem sonu sınavı | 1 | 1 | 1 | | Toplam Çalışma Yükü | | | 106 |
|