|
|
| FIZ4027 | Özel Görelilik | 3+0+0 | AKTS:6 | | Yıl / Yarıyıl | Güz Dönemi | | Ders Duzeyi | Lisans | | Yazılım Şekli | Seçmeli | | Bölümü | FİZİK BÖLÜMÜ | | Ön Koşul | Yok | | Eğitim Sistemi | Yüz yüze | | Dersin Süresi | 14 hafta - haftada 3 saat teorik | | Öğretim Üyesi | Prof. Dr. Mehmet DEMİRCİ | | Diğer Öğretim Üyesi | | | Öğretim Dili | Türkçe | | Staj | Yok | | | | Dersin Amacı: | | Bu dersin amacı, öğrencilere Özel Görelilik kuramının temel postülalarını, kavramlarını ve matematiksel araçlarını (Lorentz dönüşümleri, dörtlü vektörler ve tensörler) kavratmak; bu teoriyi göreli parçacık mekaniği (enerji ve momentumun korunumu) ve elektromanyetizma (Maxwell denklemleri) problemlerine uygulama becerisi kazandırmaktır. |
| Öğrenim Kazanımları | PÖKK | ÖY | | Bu dersi başarı ile tamamlayan öğrenciler : | | | | ÖK - 1 : | Newtonyen mekaniğin sınırlarını bilir. | 1 - 2 | 1, | | ÖK - 2 : | Eylemsiz gözlem çerçevesi, görelilik ilkesi, invaryant, kovaryant gibi kavramları tanımlar. | 1 - 2 | 1, | | ÖK - 3 : | Özel görelilliğin postülalarını açıklar. | 1 - 2 | 1, | | ÖK - 4 : | Lorentz dönüşümlerinin özelliklerini bilir. | 1 - 2 | 1, | | ÖK - 5 : | Dörtlü vektör notasyonunu kullanır. | 1 - 2 | | | ÖK - 6 : | Göreli enerji ve momentumun korunumunu parçacık çarpışmalarında uygular. | 1 - 2 | 1, | | ÖK - 7 : | Tensörlerle ilgili genel bilgilere sahiptir. | 1 - 2 | 1, | | ÖK - 8 : | Dörtlü notasyonda Maxwell denklemlerini yazar. | 1 - 2 | 1, | | PÖKK :Program öğrenim kazanımlarına katkı, ÖY : Ölçme ve değerlendirme yöntemi (1: Yazılı Sınav, 2: Sözlü Sınav, 3: Ev Ödevi, 4: Laboratuvar Çalışması/Sınavı, 5: Seminer / Sunum, 6: Dönem Ödevi / Proje),ÖK : Öğrenim Kazanımı | | |
| Özel göreliliğin temelleri ve postülaları; Lorentz dönüşümlerinin çıkarılışı, özellikleri ve hız dönüşümü uygulamaları; ışık konisi ve has zaman kavramları; göreli optik, göreli Doppler etkisi ve yıldızsal aberasyon; uzay-zaman geometrisi ve dörtlü vektör notasyonu (dörtlü hız ve dörtlü ivme); göreli enerji ve momentum; parçacık çarpışmaları ve eşik enerjisi hesaplamaları; göreli mekanikte kuvvet kavramı; elektromanyetik alan tensörü ve Maxwell denklemlerinin dörtlü (kovaryant) notasyonda ifade edilmesi. |
| |
| Haftalık Detaylı Ders Planı | | Hafta | Detaylı İçerik | Önerilen Kaynak | | Hafta 1 | Özel göreliliğin temelleri | | | Hafta 2 | Lorentz dönüşümlerinin çıkarılışı ve özellikleri | | | Hafta 3 | Hız dönüşümleri ve uygulamaları | | | Hafta 4 | Işık konisi ve has zaman | | | Hafta 5 | Göreli optik ve göreli Doppler etkisi | | | Hafta 6 | Aberasyon bağıntısı ve yıldızsal aberasyon | | | Hafta 7 | Uzay-zaman ve dörtlü vektör notasyonu | | | Hafta 8 | Dörtlü hız ve dörtlü ivme | | | Hafta 9 | Ara sınav | | | Hafta 10 | Göreli enerji ve momentum | | | Hafta 11 | Göreli çarpışmalar ve eşik enerjileri | | | Hafta 12 | Göreli çarpışmalar ve eşik enerjileri | | | Hafta 13 | Göreli mekanikte kuvvet | | | Hafta 14 | Elektromanyetik alan tensörü | | | Hafta 15 | Dörtlü notasyonda Maxwell denklemleri | | | Hafta 16 | Dönem sonu sınavı | | | |
| 1 | E. F. Taylor and J.A. Wheeler,Spacetime Physics: Introduction to Special Relativity, Second Edition, W.H. Freeman and Company, 1992. | | | 2 | A. P. French, Special Relativity, The MIT Introductory Physics Series, Norton, 1968. | | | 3 | R. Resnick, Introduction to Special Relativity, John Wiley&Sons, 1968. | | | |
| 1 | W. Rindler, Relativity: Special, General, and Cosmological, Second Edition, Oxford University Press, 2006. | | | 2 | E. Rizaoglu, N. Sünel, "Klasik Mekanik Ozel Gorecelik Kurami ve Nonlineer Dinamiğe Giris ile Genisletilmis", 2011 | | | |
| Ölçme Yöntemi | | Yöntem | Hafta | Tarih | Süre (Saat) | Katkı (%) | | Arasınav | 9 | 22/11/2025 | 2 | 50 | | Dönem sonu sınavı | 16 | 09/01/2026 | 2 | 50 | | |
| Öğrenci Çalışma Yükü | | İşlem adı | Haftalık süre (saat) | Hafta sayısı | Dönem toplamı | | Yüz yüze eğitim | 3 | 14 | 42 | | Sınıf dışı çalışma | 3 | 14 | 42 | | Arasınav için hazırlık | 5 | 8 | 40 | | Arasınav | 2 | 1 | 2 | | Dönem sonu sınavı için hazırlık | 5 | 6 | 30 | | Dönem sonu sınavı | 2 | 1 | 2 | | Toplam Çalışma Yükü | | | 158 |
|